Chi cho dự án sân bay Long Thành 16,03 tỷ USD không phải chuyện “đi chợ”, mà là quyết định của Quốc hội đã thông qua năm 2015. Nhưng đến khi Tô Lâm hỏi thẳng về hạch toán, thu hồi vốn, đóng góp tăng trưởng và nguy cơ lãng phí, tiêu cực, thất thoát, thì câu trả lời lại lấp lửng, thậm chí “không chứng minh được”. Vậy rốt cuộc: ai chịu trách nhiệm?
Điều đáng sợ không chỉ là chậm tiến độ hay đội vốn, mà là cơ chế “bình thường hóa sai lầm”. Lúc bàn chủ trương thì khẩu hiệu luôn hùng hồn, tinh thần “chỉ bàn tiến, không bàn lui”, trù dập mọi ý kiến phản biện. Nhưng trước cái nguy cơ mất trắng 16,03 tỷ đô, thì trong những người ký, người thẩm định, người đề xuất, người cam kết tiến độ, lại im bặt tăm hơi, chối bỏ trách nhiệm của mình.
Đã thành thói quen, trách nhiệm tập thể thành “không ai chịu trách nhiệm”, còn Thủ Chính, Phúc Niễng, những người ra quyết định thì lại “hạ cánh an toàn”. Vẫn sẽ là những bài cũ: rút kinh nghiệm, điều chỉnh, gia hạn, bổ sung vốn. Tài sản quốc gia, tiền thuế của dân lại thành học phí để cán bộ “học khôn”. Thành công thì là sự lãnh đạo sáng suốt, còn sai thì 16 tỷ đô thành “bài học kinh nghiệm sâu sắc”.
Cần phải truy trách nhiệm người ký và người thẩm định, kể cả khi đã chuyển công tác hay nghỉ hưu, nếu không, Long Thành sẽ chỉ là một ví dụ nữa của “hình mẫu”: Đảng quyết, Chính phủ làm… nhưng nhân dân gánh.
