Vào ngày cuối cùng của năm 2025, khi cả nước đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới với “kỷ nguyên vươn mình”, truyền thông nhà nước bất ngờ loan tin về Điều 9, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo đó, hành vi bán hàng ăn uống, giải khát quá giờ quy định sẽ bị phạt tiền đến 1 triệu đồng. Quy định này, đang gây ra một làn sóng phản ứng dữ dội trong dư luận.
Bởi nó phơi bày một mâu thuẫn cốt lõi trong tư duy quản trị quốc gia của lãnh đạo Việt nam, đó là, tham vọng xây dựng một nền kinh tế thị trường đầy đủ nhưng lại hành xử bằng những áp đặt phi thị trường.
Trong một nền kinh tế thị trường vận hành đúng nghĩa, quy luật cung cầu là tối thượng. Khi nhu cầu tiêu dùng, ăn uống về đêm của người dân cũng như du khách tăng cao, việc đáp ứng nhu cầu đó là sự phát triển tự nhiên.
Việc chính quyền sử dụng các mệnh lệnh hành chính để can thiệp thô bạo vào giờ giấc kinh doanh của các hộ cá thể không chỉ bóp méo quy luật thị trường mà còn đi ngược lại chủ trương phát triển „kinh tế ban đêm“ mà chính Việt Nam từng rầm rộ quảng bá.
Câu hỏi đặt ra là: Tại sao một nhà nước đang nỗ lực vận động thế giới công nhận quy chế kinh tế thị trường lại ban hành những quy định cản trở quyền tự do kinh doanh là một quyền đã được hiến định như vậy?
Đây là một bước lùi của nhà nước pháp quyền, khi xã hội có nguy cơ bị băm vụn bởi những điều luật vụn vặt, thiếu tầm nhìn vĩ mô từ người đứng đầu của Chính phủ.
Thay vì tập trung kiến tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp và người dân tự do kinh doanh, làm giàu để đóng góp thuế, thì Chính phủ lại sa đà vào việc “soi đèn, bắt lỗi” từng bát phở, ly nước bán quá giờ.
Tư duy quản lý theo kiểu “ngăn sông cấm chợ” này không chỉ làm thui chột động lực làm giàu của người dân mà còn tạo ra mảnh đất màu mỡ cho sự nhũng nhiễu, tiêu cực và sự tùy tiện trong việc “là luật” của người thực thi công vụ.
Thu Phương -Thoibao.de
