42 cây mai vàng bị kiểm lâm tịch thu chỉ vì thiếu giấy chứng minh nguồn gốc. Không phải trộm cắp, không phải buôn lậu – chỉ là thiếu “giấy khai sinh” cho cây. Từ con gà, con trâu, quả trứng đến cây mai, mọi thứ đều có thể bị quy là “không hợp pháp” nếu không có giấy tờ. Người dân bị đặt vào thế mặc định nghi ngờ: “Anh không phải chủ, trừ khi chứng minh được”.
Đất đai – thứ gắn bó máu thịt – chỉ là “quyền sử dụng”, không phải sở hữu thật. Muốn lấy làm dự án? Cưỡng chế, bồi thường ép giá. Than đá, dầu mỏ “của toàn dân” nhưng lợi nhuận biến mất vào túi nhóm lợi ích, lỗ thì dân gánh. Vàng tích cóp truyền đời cũng treo lơ lửng: bán không dám, giữ không yên, chỉ cần một cuộc kiểm tra là mất trắng.
Trớ trêu thay, những thứ người dân không cần giấy tờ lại sở hữu trọn vẹn: nợ công khổng lồ mà đứa trẻ sơ sinh đã phải gánh, không khí ô nhiễm phải hít hàng ngày, thực phẩm bẩn phải nuốt, và một bộ máy cai trị độc tài không thể từ chối. Đây không phải xã hội công dân, mà là nơi tài sản của bạn chưa chắc là của bạn. Quyền sở hữu thực sự chỉ thuộc về kẻ mạnh và giấy tờ. Còn người dân? Chỉ là những kẻ tạm giữ, sẵn sàng bị tước đoạt bất cứ lúc nào dưới danh nghĩa “quản lý nhà nước”.
Một đất nước mà con người phải chứng minh mình không phải kẻ trộm ngay trên mảnh đất tổ tiên – đó mới là bi kịch lớn nhất.
https://www.facebook.com/share/p/18pe1KX9FD/
