Giữ nguyên hiện trạng có lẽ là lựa chọn dễ chấp nhận nhất với Đài Loan: người dân tiếp tục tự quyết cuộc sống, còn nguy cơ chiến tranh tạm thời chưa biến thành hiện thực. Không cần tuyên bố điều gì quá quyết liệt, cũng chưa phải chấp nhận điều mình không mong muốn. Nghe qua, đây gần như là công thức hoàn hảo để duy trì hòa bình. Nhưng có một vấn đề nhỏ: hiện trạng không phải chiếc ô thần kỳ có thể che chắn mãi trước mọi cơn giông chính trị.
Một giáo sư lớn tuổi người Đài Loan từng đặt ra câu hỏi đầy trăn trở: không ai muốn chiến tranh với Trung Quốc, nhưng cũng không ai muốn trở thành một phần của Trung Quốc. Vậy cứ im lặng và kéo dài tình trạng hiện nay có thực sự là phương án tốt nhất? Câu hỏi ấy phơi bày thế khó của hơn 23 triệu người dân trên đảo, nơi mong muốn hòa bình phải song hành với khát vọng tự quyết. Tránh lựa chọn khó khăn hôm nay có thể giúp duy trì ổn định, nhưng không đồng nghĩa với việc những câu hỏi lớn của ngày mai sẽ tự biến mất.
Trong cuốn Why Taiwan Matters: Small Island, Global Powerhouse (tạm dịch: Vì sao Đài Loan quan trọng: Hòn đảo nhỏ, sức mạnh toàn cầu), nhà nghiên cứu chính trị học Shelley Rigger kết hợp lịch sử với những cuộc phỏng vấn để tìm hiểu người dân Đài Loan nghĩ gì về tương lai của mình. Điều đáng chú ý không chỉ là hòn đảo này muốn đi về đâu, mà còn là họ có thể giữ quyền tự quyết đến bao giờ trong một môi trường đầy sức ép. Bởi đôi khi, bài toán khó nhất không phải chọn giữa chiến tranh và hòa bình, mà là làm sao giữ được hòa bình mà không phải đánh đổi những điều mình muốn bảo vệ.









