Sáp nhập trường ở Nha Trang: Đừng bát trường tiểu học gánh bài toán của “tập đoàn”?

Mới đây, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng khẳng định việc sắp xếp tại Trường tiểu học Nha Trang đã thực hiện đúng quy trình. 

Tuy nhiên, con số thực tế đang khiến công luận không khỏi bàng hoàng, đó là, với quy mô 10.500 học sinh, 287 lớp học cùng gần 600 viên chức quản lý, giáo viên và nhân viên. Quy mô này được cho là thậm chí còn vượt xa nhiều trường đại học tại Việt Nam.

Nếu so sánh với quốc tế, mô hình này hoàn toàn bất bình thường. Tại Singapore, một trường tiểu học trung bình chỉ có 30 lớp với khoảng 1.000 đến 1.200 học sinh. 

Ở Mỹ, con số này là 526 học sinh, trong khi Anh duy trì quy mô khoảng 500 học sinh cho 21 lớp. Ngay cả tại Hàn Quốc, cấp trung học phổ thông cũng chỉ dừng lại ở mức 1.000 đến 1.200 học sinh mỗi trường.

Theo giới chuyên gia giáo dục, việc bắt một Hiệu trưởng gánh vác bộ máy gần 600 nhân sự và hơn 10.500 học sinh là bài toán quá tải, vượt quá giới hạn quản trị của một cá nhân. 

Kịch bản “ông Hiệu trưởng không biết mặt giáo viên” sẽ là điều chắc chắn xảy ra. Từ đó, sẽ đe dọa đứt gãy sợi dây gắn kết tinh thần, biến môi trường sư phạm vốn cần sự sâu sát, và nhân văn thành một cỗ máy xơ cứng và xa lạ.

Tuy nhiên, chủ trương này cũng có thể là một phép thử quản trị nhằm giải quyết các căn bệnh kinh niên, như nạn “chạy trường”, lãng phí ngân sách và bất bình đẳng trong giáo dục công lập. 

Mô hình này buộc người đứng đầu không thể quản lý theo cách truyền thống, mà phải chuyển sang vai trò một Tổng Giám đốc điều hành (CEO), vận hành bộ máy thông qua 13 Hiệu phó được phân nhiệm. Đây rõ ràng là một canh bạc quản trị đầy rủi ro. 

Công luận cho rằng, chủ trương sáp nhập các trường là không sai, nhưng việc dồn ép quá nhiều điểm trường vào một “siêu trường” khi chưa có quy trình vận hành chuẩn hóa rất dễ dẫn đến bệnh quan liêu và mất kiểm soát chất lượng. 

Thành bại của ngành giáo dục Nha Trang tới đây sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực phân cấp quyền lực và hiệu quả của hạ tầng công nghệ.

Hồng Lĩnh – Thoibao.de