Khái niệm “Quả trứng Mafia” mà Tiến sĩ Lê Kiên Thành, con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, từng cảnh báo trước đây chưa lâu đang không còn là một giả thuyết mơ hồ trên lý thuyết.
Nó chỉ rõ mầm mống tội phạm có tổ chức hình thành từ những lĩnh vực kinh tế siêu lợi nhuận, nơi các “nhóm lợi ích” tiềm ẩn nguy cơ thao túng bộ máy và đe dọa sự ổn định của thể chế chính trị đã và đang trỗi dậy mạnh mẽ.
Theo giới quan sát, trên thực tế, tham nhũng tồn tại ở mọi quốc gia nhưng ở Việt Nam với mức độ hết sức nghiêm trọng. Giới chức lãnh đạo đã móc nối với các doanh nhân “cá mập”, tham nhũng tàn phá đất nước làm ảnh hưởng đến tính chính danh của chế độ trong mắt của người dân.
Theo đó, kẻ nhận hối lộ là quan chức và kẻ đưa hối lộ là các doanh nhân trong các thương vụ kinh doanh mờ ám. Mối quan hệ này vận hành theo hai chiều tùy theo vai trò của nhà nước đóng vai trò người mua hay người bán.
Khi nhà nước trong vai là người mua, trong các dự án hạ tầng khổng lồ từ đường xá, cảng biển đến nhà ở xã hội…, không thể tránh khỏi việc tiếp tay để các nhóm tư bản ra tay thâu tóm.
Ở chiều ngược lại, khi nhà nước là người bán, đó là quá trình tư nhân hóa, đấu thầu đất đai, hay giao quyền khai thác các dịch vụ công…, thì cũng không thoát khỏi bàn tay nơ nhuốc của nhóm lợi ích này.
Chuỗi đại án chấn động liên tiếp bị phanh phui tại Việt Nam trong những năm qua đã minh chứng cho những điều vừa kể.
Đó là, những Vinalines, Mobifone mua AVG cho đến đại án Vạn Thịnh Phát, Nhàn – AIC hay các vụ bê bối “Chuyến bay giải cứu”, những tập đoàn thân hữu như Phúc Sơn với Hậu Pháo và Thuận An của Nguyễn Duy Hưng.
Những vụ án này không chỉ cuốn đi hàng chục tỷ đô la mà còn kéo theo hàng loạt quan chức cấp cao, từ các “tứ trụ” đến nhiều lãnh đạo cấp cao khác đã ngã ngựa hoặc bị kỷ luật cho thôi chức.
Nhận diện được bản chất của căn bệnh này, tại buổi làm việc với Ban Nội chính Trung ương ngày 29/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thẳng thắn chỉ ra cái gọi là “Liên minh Quan chức – Doanh nhân – Tội phạm”, mà bản chất là đồng phạm.
Theo giới phân tích quốc tế, việc người đứng đầu Đảng CSVN đã dũng cảm công khai gọi tên liên minh ma quỷ này là một bước đi can đảm đáng ghi nhận.
Tuy nhiên, có thách thức lớn hơn nhiều đang chờ đợi ở phía trước, đó là, nguy cơ liên minh ma quỷ ấy ấy biến thành một “gia tộc phi chính thức” thống trị toàn bộ quốc gia.
Đó là, khi chính thức xuất hiện một ông trùm duy nhất nắm giữ cả vai trò chi phối toàn bộ các tài phiệt lũng đoạn nền kinh tế. Khi đó, bộ máy nhà nước sẽ biến chất thành một “nhà nước mafia” đúng nghĩa.
Đáng chú ý, một bộ phận không nhỏ các nhà tài phiệt ở Việt Nam, đã học hỏi rất nhanh mô hình của các tài phiệt hậu Xô viết. Mà vụ việc người ta tha bổng cho tỷ phú Trịnh Văn Quyết là một ví dụ điển hình.
Do đó, mối quan hệ giữa mafia và giới chính trị gia đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với sự tồn vong của thể chế chính trị Việt Nam trong lúc này.
Vì thế, bài toán đặt ra cho ông Tô Lâm hiện nay không dừng lại ở việc xử lý các vụ án tham nhũng riêng lẻ hay truy tố từng cá nhân quan chức tha hóa.
Mà muốn ngăn chặn nguy cơ nhà nước Việt Nam bị thao túng bởi các nhóm mafia kinh tế, đòi hỏi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phải tháo gỡ tận gốc cơ chế “xin – cho”.
Đồng thời, cần minh bạch hóa triệt để các quá trình đấu thầu tài sản công và đất đai một cách công khai, và siết chặt kiểm soát quyền lực để quan chức không thể bán và doanh nhân thân hữu không thể mua hay thao túng chính sách.
Nếu không chặn đứng được vấn nạn “mafia” ngay trong lúc này, Đảng CSVN chắc chắn sẽ “gục ngã” và dẫn tới đổ vỡ trước sức mạnh vạn năng của đồng tiền từ giới tài phiệt đỏ.
Trà My – Thoibao.de
